ปัจจุบัน ตู้น้ำดื่มหยอดเหรียญยังมีความจำเป็นสำหรับประชาชนที่มีรายได้ไม่มาก ประชาชนจำนวนมากยังนิยมบริโภคแต่ปัจจุบันยังขาดการควบคุมคุณภาพตู้น้ำดื่มหยอดเหรียญให้ได้ตามมาตรฐานทั้งที่ตู้น้ำดื่มหยอดเหรียญถือเป็นกิจการที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพตามประกาศกระทรวงสาธารณสุขมาตรา 31 แห่งพระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. 2535 และสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ได้ออกประกาศให้น้ำบริโภคจากตู้น้ำดื่มอัตโนมัติ ต้องมีคุณภาพเทียบเท่าน้ำบริโภคในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิท

วันนี้ ( 30 เมษายน ) นายธนัช ธรรมิสกุล หัวหน้าหน่วยงานประจำจังหวัดกรุงเทพมหานคร สภาองค์กรของผู้บริโภค และหัวหน้าฝ่ายพิทักษ์สิทธิผู้บริโภค มูลนิธิเพื่อผู้บริโภค กล่าวว่า มูลนิธิเพื่อผู้บริโภคตระหนักถึงความสำคัญของการเร่งยกระดับคุณภาพตู้น้ำดื่มหยอดเหรียญให้มีความปลอดภัยจึงได้เริ่มดำเนินการสุ่มสำรวจความปลอดภัยของตู้น้ำดื่มหยอดเหรียญตั้งแต่ปี 2555 จนถึงปัจจุบันมูลนิธิเพื่อผู้บริโภคได้ขยายผลการดำเนินงานมาอย่างต่อเนื่อง โดยในปี 2558 ได้สุ่มสำรวจตู้น้ำดื่มหยอดเหรียญในพื้นที่ กทม. 18 เขต รวม 855 ตู้ และครั้งล่าสุดในปี 2566 มูลนิธิฯ ร่วมกับศูนย์สิทธิผู้บริโภคกรุงเทพฯ ทั้ง 33 เขต ภายใต้งบประมาณที่สนับสนุนจากสภาองค์กรของผู้บริโภค ระดมกำลังแกนนำชุมชนลงพื้นที่สำรวจสถานที่ตั้งตู้น้ำดื่มหยอดเหรียญ 1,530 ตู้ อย่างไรก็ตามผลการสุ่มสำรวจในระยะ 10 ปีที่ผ่านมาผลการสำรวจกลับยังคงน่ากังวลเมื่อสถานการณ์ความปลอดภัยของตู้น้ำดื่มหยอดเหรียญยังไม่ดีขึ้น ตู้น้ำดื่มหยอดเหรียญอันตราย พบไม่ปลอดภัย 90 % แม้หลังดำเนินการสำรวจทุกครั้ง มูลนิธิฯ ได้รณรงค์ สื่อสารเผยแพร่ข้อมูลรวมถึงได้สานความร่วมมือสำนักงานเขตในจุดต่างๆ ของ กทม. ในการตรวจติดตามคุณภาพของตู้น้ำดื่มหยอดเหรียญ

ในปี 2568 มูลนิธิเพื่อผู้บริโภค ในฐานะหัวหน้าหน่วยประจำจังหวัดกรุงเทพมหานคร จึงยังคงเดินหน้าขยายงานเพื่อยกระดับ คุณภาพตู้น้ำดื่มหยอดเหรียญ ต่อเนื่อง

วันพฤหัสบดีที่ 27 กุมภาพันธ์ 2568 ณ ห้องประชุมชั้น 2 มูลนิธิเพื่อผู้บริโภค มูลนิธิฯ ได้จัดประชุมเพื่อหารือแนวทางสำหรับการกำกับดูแลตู้น้ำดื่มหยอดเหรียญ โดยมีผู้ประกอบการ เจ้าของธุรกิจตู้น้ำดื่มหยอดเหรียญ และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเข้าร่วมหลายหน่วยงานเพื่อร่วมกันระดมแนวทาง ปัญหา อุปสรรค เพื่อให้เกิดมาตรฐานที่บังคับใช้ได้จริง และยกระดับคุณภาพตู้น้ำดื่มหยอดเหรียญให้เป็นไปตามมาตรฐาน มอก.2984 – 2562
วันศุกร์ที่ 21 มีนาคม พ.ศ. 2568 ณ ห้องประชุมคริสตัล 3-4 ชั้น 3 โรงแรมเซ็นจูรี่ พาร์ค มูลนิธิเพื่อผู้บริโภค และหน่วยงานประจำจังหวัดกรุงเทพมหานคร ได้จัดเวทีนำเสนอผลการศึกษาโครงการวิจัยกฎหมายการควบคุมตู้น้ำดื่มหยอดเหรียญอัตโนมัติ เพื่อการคุ้มครองสิทธิของผู้บริโภคในพื้นที่กรุงเทพมหานคร โดย คณะผู้วิจัย ผู้ช่วยศาสตราจาร์ ดร.เอมผกา เตชะอภัยคุณ และทีมงาน
เวทีครั้งนี้มีผู้เข้าร่วมงานทั้งจาก เจ้าหน้าที่ฝ่ายนโยบายจากสภาองค์กรของผู้บริโภค ,นักวิชาการสาธารณสุขชำนาญการพิเศษกระทรวงสาธารณสุข ,นักวิชาการสุขาภิบาลปฏิบัติการ สำนักอนามัย กรุงเทพมหานคร,นักสืบสวนสอบสวนชำนาญการ สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค (สคบ.) ,นักวิชาการมาตรฐานชำนาญการพิเศษ สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.) , ผู้เชี่ยวชาญสำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ (สช.) ,นักวิชาการอาหารและยาชำนาญการพิเศษสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา กองอาหาร , ผู้ประกอบกิจการตู้น้ำดื่มหยอดเหรียญ สมาคมธุรกิจหยอดเหรียญไทย ,ชมรมตู้น้ำดื่มมาตรฐานมอก.ไทยเพื่อประชาชน , สมาชิกองค์กรของผู้บริโภค , เครือข่ายองค์กรผู้บริโภค, ศูนย์คุ้มครองสิทธิผู้บริโภคทั่วกรุงเทพมหานคร และประชาชนเจ้าของตู้น้ำดื่มหยอดเหรียญ
ผลการศึกษาโครงการวิจัยกฎหมายการควบคุมตู้น้ำดื่มหยอดเหรียญอัตโนมัติ ในครั้งนี้พบ สภาพปัญหาสำคัญ 4 ประการคือ ปัญหาข้อสงสัย ความไม่มั่นใจในคุณภาพของตู้น้ำดื่มหยอดเหรียญ ยังไม่มีผู้ประกอบกิจการรายใดขอรับรองมาตรฐาน มอก. ภาคสมัครใจ ความพึงพอใจของผู้บริโภค และข้อมูลรายงานการสำรวจคุณภาพของตู้น้ำดื่มหยอดเหรียญของมูลนิธิเพื่อผู้บริโภคและของ กทม.ยังไม่ตรงกัน
ด้านตัวแทนจากกระทรวงสาธารณสุขและกรมอนามัยกล่าวย้ำว่า ตู้น้ำหยอดเหรียญมีอยู่ทั่ว ๆ ไปและปัจจุบันยังไม่ทราบจำนวนที่จะต้องกำกับควบคุมที่ชัดเจน การดูแลรักษาความสะอาดอาจจะไม่ทั่วถึงหรือไม่ดีพอ อันตรายจากน้ำที่ไม่สะอาดก็ก่อให้เกิดโรคภัยได้ ทั้งโรคท้องร่วงโรคระบบทางเดินอาหาร เช่น โรคบิด โรคไทฟอยด์ โรคอาหารเป็นพิษ โรคตับอักเสบ เอ ได้ เป็นต้น

นายธนัช ธรรมิสกุล กล่าวถึงแนวทางในการเดินหน้าขยายงานเพื่อยกระดับ คุณภาพตู้น้ำดื่มหยอดเหรียญในระยะต่อไปว่าจะนำเสนอต่อแผนงานหน่วยงานประจำจังหวัดในการบรรจุเป็นแผนงานขับเคลื่อนงานในภารกิจที่ 1 เพื่อให้เกิดคณะทำงานจากทุกภาคส่วน ขับเคลื่อนงานในขั้นตอนต่อไป ซึ่งรวมถึงการรวบรวมข้อคิดเห็นจากเวทีครั้งนี้ไปใช้ในการปรับปรุงข้อเสนอเชิงนโยบาย การจัดทำข้อเสนอเพื่อเสนอหน่วยงานที่มีอำนาจโดยตรง ตลอดจนพิจารณาความเป็นไปได้ในการผลักดันให้เกิดกฎหมายหรือเทศบัญญัติที่มีความชัดเจนและครอบคลุมมากยิ่งขึ้น ทั้งได้เน้นย้ำถึงความสำคัญของการสร้างกลไกความร่วมมือระหว่างหน่วยงานภาครัฐ ภาคประชาชน และผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง เพราะเป็นความหวังต่อการเปลี่ยนแปลงเชิงนโยบายในอนาคตได้จริง

มูลนิธิเพื่อผู้บริโภค เดินหน้าขยายงานเพื่อยกระดับ “คุณภาพตู้น้ำดื่มหยอดเหรียญ”